تبلیغات
شیوه های ارزشیابی پیشرفت تحصیلی - شیوه های نوین ارزشیابی مورداستفاده:


Admin Logo
themebox Logo


استخاره آنلاین با قرآن کریم


جاوا اسكریپت

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
تاریخ:چهارشنبه 9 آذر 1390-18:13

شیوه های نوین ارزشیابی مورداستفاده:

سنجش و ارزشیابی با رویکرد پویا و رشد دهنده:

 ارزشیابی مستمر
خصلت عمده این
  نوع ارزشیابی درپویایی و ستردگی آن است و از معلم  انتظار اقداماتی فراتر از آزمون های سنتی را دارد، تا تصویری کلی  از تمامیت شخصیت  دانش آموز ارائه دهد. از نتایج این نوع سنجش و ارزشیابی در جهت رشد و ارتقای دانش آموز استفاده می شود و مهم تر از همه  این که  از هر دانش آموز توقع رشد و بالندگی را د رحد توان خود او دارد.در این رویکرد فرایند ارزشیابی با فرایند آموزش در هم تنیده، جاری و مستمر است. از نتایج  این سنجش برای مقایسه یا نمره دادن به دانش آموزان استفاده نمی شود.امروزه این شیوه سنجش که تفاوت های فردی دانش آموزان را می پذیرد و به قابلیت رشد  هر یک  اعتقاد  دارد، در نظام های پیشرفته آموزشی مورد  توجه  قرار گرفته و نقطه عطف ارزشیابی های معتبر شده است.


نقش ارزشیابی مستمر در فرایند آموزش  چیست ؟

   ارزشیابی مستمر یا سازنده بخشی از فرایند آموزش تلقی می شود. به این  معنا که ارزشیابی در جریان آموزش جاری است و معلم به طور مرتب با  آن درگیر است. ارزشیابی مستمر  در طراحی برنامه درسی  معلم جای خاصی دارد. یعنی معلم از نتایج سنجش مستمردرتعیین گام بعدی خود درآموزش استفاده می کند و به این دلیل است که آموزش و ارزشیابی در هم تنیده می شوند و دانش آموز رشد می کند . ارزشیابی تشخیصی هم  نوعی ارزشیابی مستمر و سازنده است ، زیرا هدف آن دریافت  کاستی ها  و مشکلا ت  و خطاهای  احتمالی دانش آموز است  تا در  طراحی مراحل  بعدی آموزش مورد استفاده  قرار گیرد . در سنجش  و ارزشیابی رشد دهنده، استفاده ازنتایج ارزشیابی حداقل به اندازه جمع آوری آنها  اهمیت دارد . در فرایند چنین ارزشیابی دانش آموزان  نقش اساسی  دارند ، چون آنان  هستند که  در مرکز یادگیری قرار دارند و نقش اصلی را درپرورش یا اصلا ح یک آموخته ایفا می کنند. هرچه دانش آموزان بیشتر درفرایند آموزش سهیم شوند، بهتر و بیشتر می توانند آموخته های خود را در ابعاد مختلف گسترش دهند یا بهبود بخشند; به عبارتی  شیوه آموختن را بهتر یاد می گیرند.به یک مثال که در آن به نقش ارزشیابی در فرایند آموزشی می پردازند، توجه کنید:
فرض کنید معلم دانش آموز را در فعالیتی درگیر کرده است تا از این طریق اطلا عات مناسبی درمورد حدود آموخته های او جمع آوری کند. او در این راه از شیوه های مختلف استفاده می کند، با دانش آموز گفتگو می کند، بر کار او نظارت دارد... سپس اطلا عاتی که جمع آوری کرده است، تفسیر می کند. در این کار معلم ضمن توجه به هدف ها، به تجارب و یافته های قبلی دانش آموز نیز توجه دارد.
 
بنابراین زمانی که دانش آموز را ارزشیابی می کند، با توجه به هدف های آموزشی، به جزئیات پیشرفت دانش آموز و بهبود یافته های او نیز نظر دارد. در این فرایند دانش آموز نیز نقش دارد، زیرا فرصت می کند تا کار خود را ارزیابی کند و دریابند که تا چه حد رضایت بخش است یا این که می توانست بهتر باشد.گفت وگو در مورد کار و نتیجه آن جزئی از فرایند تعاملی است که بین معلم و دانش آموز انجام می شود و بخشی از هدف ارزشیابی مستمر و رشد دهنده است.
برای ارزشیابی مستمر چهار نوع ارزشیابی پیشنهاد می شود:
1- پرسش های کلاسی و آزمونک ها
2- ارزشیابی فعالیت های کلاسی
3- ارزشیابی خارج از کلاس
4- ارزشیابی از تکالیف
1- ارزشیابی از پرسش های کلاسی و آزمونک ها:
پرسش های کلاسی: پرسش هایی هستند که در جریان کلاس مطرح می شود هدف از این پرسش ها یادآوری پیش نیازهای یادگیری برای درس کلا س، جمع آوری ایده ها و اطلاعات دانش آموزان در ارتباط با یک موضوع و مواردی از این قبیل و یک دانش آموز طی یک دوره آموزشی چندین بار مورد پرسش قرار می گیرد و در لیست علامت گذاری می شود. آزمونک ها ابزاری برای ارزشیابی تدریجی هستند در این نوع ارزشیابی هدف نمره دادن نیست بلکه منظور این است که در هر مرحله هدف های رفتاری معین میزان پیشرفت فراگیران چگونه است و تا چه مقدار به اهداف آموزشی دست یافته اند بنابراین لازم است آزمونک ها پیشرفت گام به گام هدف ها را بسنجند و در پایان تدریس یک یا تعداد معدودی از هدف های رفتاری مربوط به هم انجام شوند.
2- ارزشیابی فعالیت های کلاسی:
فعالیت های کلاسی که ممکن است فردی یا گروهی انجام شوند مهمترین بخش ارزشیابی مستمر است.
بنابراین ارزشیابی فعالیت کلاسی نمره دادن به پرسش های کلاسی نیست بلکه ارزشیابی روند شکل گیری و پیشرفت مهارت ها و نگرش ها است و بیشتر با مشاهده رفتار دانش آموزان ممکن می باشد و در جریان آن دانستی ها، پرورش نگرش، نظافت در کار و انضباط، توجه به صحبت های دیگران، قبول مسوولیت در گروه، تحمل نظر مخالف، انعطاف پذیری و... مورد توجه قرار می گیرد.
3- ارزشیابی خارج از کلاس:
فعالیت های خارج از کلاس فرصتی است تا فراگیران براساس علاقه موقعیت و امکانات خود، کلاس درس را به زندگی واقعی گسترش دهند و با خلاقیت های خود موقعیت های تازه ای برای یادگیری ایجاد کنند. تهیه فهرست ارزشیابی براساس نوع فعالیت می تواند معلم را در قضاوت نهایی فعالیت ها و ارائه باز خورد مناسب به دانش آموزان یاری دهد.
4- ارزشیابی از تکالیف:
لازم است تکالیف به صورتی تدارک دیده شوند که به عنوان منبعی برای تقویت و پاداش دانش آموزان در آینده و فرصتی برای برانگیختن مشارکت و پشتکار در یادگیری فراگیران باشد و باید از طرف معلم با توجه به تفاوت های فردی دانش آموزان مورد ارزشیابی قرار گیرد
.
5- ارزشیابی پوشه ای
یک پوشه کارنما مانند یک جورچین یا پازل مجموعه قطعاتی از کارهای
  دانش آموز است که با اتصال آنها می توان تصویر کامل و روشن تری از دانش آموز به عنوان یک یادگیرنده مادام العمر به نمایش گذاشت. پوشه می تواند شامل فهرست های ارزشیابی معلم، گزارش کارهای دانش آموز، یادداشت های معلم، گزارش های گردش های علمی و کارهای عملی و پروژه های دانش آموز باشد.  پوشه بیش از این که قطعاتی از کارهای دانش آموز باشد که بی هدف جمع آوری شده است، مجموعه ای از کارهای مشخص، هدفدار و آگاهانه دانش آموز است که به او امکان می دهد تا توانایی های خود را از جهات مختلف به نمایش بگذارد. پوشه، چیزی بسیار فراتر از یک ظرف پر از خرت و خورت است. پوشه مجموعه ای سازماندهی شده از مدارک مستندی است که معلم و دانش آموز با استفاده از آن، میزان پیشرفت دانش آموز را در حیطه های مختلف دانش، مهارت و نگرش در موضوعات معین درسی، به نمایش می گذارند.
مرور پوشه
  دانش آموز به معلم امکان می دهد تا با اطمینان بیشتر و براساس دلایل مستند در مورد دانش آموز قضاوت کند.مرور پوشه دانش آموز به معلم فرصت میدهدتا قابلیت های او را به درستی شناسایی و برای آموزش او برنامه ریزی کند .

ارزشیابی پایانی:                                                         

ارزش­یابی از دانش­ آموزان در پایان دوره­ی تحصیلی را «ارزش­یابی پایانی» می ­نامند که به آنها آزمون­های «تراکمی» یا «نهایی» نیز گفته می­شود. آزمون­های تکوینی، پیشرفت دانش­ آموزان را در جریان یک دوره­ ی آموزشی می ­سنجد و از آن جا که نحوه­ ی تکوین و شکل­ گیری هدف­های آموزشی را مشخص می­کند، به این نام خوانده می­شود. در برابر، مقصود از آزمون­هایی که در پایان یک دوره­ی درسی اجرا می­شوند سنجش تمام آموخته ­های دانش ­آموزان است. آزمون پایانی، راهی است برای نمره­ دادن به دانش­ آموز در مواردی که نمره ضرورت دارد. این آزمون­ها در پی پاسخگویی به این سؤالات اصلی هستند که:

1.     هر یک از دانش­ آموزان، تا چه حد در تکلیف­های یادگیری مورد نظر دوره، موفق بوده­ اند؟ آیا می­توانند به دوره ­ی بعدی راه یابند؟

2.     در پایان کار، چه نمره­ایی به هر دانش­ آموز باید داده شود؟

از آزمون­های پایانی می­توان در پایان فصل یا بخش از تدریس نیز استفاده کرد. بنابراین می­توانند نتیجه ­هایی مثل موارد زیر را نیز در بر داشته باشند:

1.     بهبود انگیزه­ ی دانش­ آموزان برای فعالیت به منظور دست­یابی به هدف­های آموزشی

2.     افزایش نگه­داری و انتقال یادگیری حاصله در مهارت­های فهمیدن، کاربرد و تفسیر آموخته­ها و افزایش قدرت تدوین آموخته ها

3.     آزمون­های پایانی در صورتی که تجزیه و تحلیل شوند، موجب توجه دقیق به موارد ضعیف آموزش یا موارد ضعیف آموخته­های دانش­ آموزان می­شوند و به کمک آنها می ­توان: بازخورد مناسبی در مورد کارآیی تدریس به دست آورد، از میزان واقع­گرانه بودن هدف­های تدریس و مناسبت روش­ها و مواد تدریس مطلع شد و تداوم تجارب یادگیری را سنجید.

4.     آزمون­های پایانی می­توانند شفاهی و عملکردی باشند.

 

                                                                                      

   آزمون عملكردی                                                                                                                                                                                                                                

می دانیم كه در ارزشیابی درس علوم تجربی 15 نمره كتبی و 5 نمره به آزمون عملكردی اختصاص داده شده است.                                                           
تعریف: آزمون عملكردی از معتبر ترین آزمون هایی است كه تاكید بر فرایند های یادگیری فراگیر در سطوح مختلف تحصیلی دارد در واقع این آزمون ارزشیابی از توان آموخته های فراگیران است و بر فرایندبیش ازفرآورده نظر دارد                                                                                                                              
از مهمترین هدف های برگزاری این آزمون توانایی پرورش آموخته های فراگیران در موقیعتی جدید و پیاده كردن این موارد آموخته شده در شرایط واقعی زندگی است به طوری كه فراگیر می نواند تفسیری از دانش داشته باشد.                                                                                                                                                  
                                                                                                        
  درآزمونهای عملكردی كه به آنها آزمونهای واقعی نیز گفته می شود فرآیند ها و فرآورده های یادگیری دانش آموزان و دانشجویان به طور مستقیم سنجش می شوند. 

چون در آزمون های كتبی نمی توان بعضی از بازده های یادگیری را سنجش نمود می توان با آزمونهای عملكردی آنها را سنجید.

 تعریف آزمون عملكردی: آزمونهای عملكردی با مهارت سر و كار دارند. مهارت در استفاده از فرآیند ها و شیوه های اجرایی و نیز مهارت در تولید فرآورده ها.

 انواع آزمونهای عملكردی

آزمونهای عملكردی بسیار متنوع اند اما در این جا چهار نوع مهم آنها را می آوریم:

1-  آزمون كتبی عملكردی

2-  آزمون شناسایی

3-  آزمون انجام عملكرد در موقعیتهای شبیه سازی شده

4-  نمونه ی كار

1- آزمون كتبی عملكردی: تفاوت عمده بین آزمون کتبی عملکردی و آزمونهای کتبی این است که در آزمون کتبی عملکردی عمدتاً بر کاربست دانش و مهارت در موقعیتهای عملی یا شبیه سازی شده با موقعیتهای عملی تاکید می شود . در این گونه آزمونهای عملکردی ، یا بازده های پایانی یادگیری سنجش می شوند  یا مراحل میانی عملکردی که برای رسیدن به بازده های مطلوب پایانی ضروری هستند  مانند استفاده از ابزار ها و دستگاهها .

به عنوان مثال  می توان از دانش آموزان و دانشجویان می توان خواست تا یک نقشه آب و هوایی ، یک نمودار ستونی ، طرح مدار برقی ، طرح یک لباس ، یک داستان کوتاه یا نقشه یک آزمایش علمی را بسازند . در این مثالها ، محصول یادگیری که به صورت کتبی ارائه می شود ، هم نتیجه دانش فرد است و هم نتیجه مهارت او و یک مقیاس عملکردی به دست می دهد که به خودی خود ارزشمند است .

2- آزمون شناسایی: روش برای سنجش فراگیران در تشخیص ویژگیها _ محاسن، معایب و مواد استفاده در امور مختلف.

مثلاً شناسایی ابزار یا دستگاه های مختلف یا توصیف كار آنها _ مواجه كردن فراگیر با یك اتصالی در یك دستگاه برق و از او خواستن برای شناسایی عیب مدار با استفاده از ابزارها و وسایل.

3- آزمون عملكرد در موقعیتهای شبیه سازی شده: در این آزمون از فراگیر خواسته می شود تا در كی موقعیت شبیه سازی شده یا مصنوعی یا خیالی همان اعمالی را انجام دهد كه در موقعیتهای واقعی ضروری هستند.

مثالی در درس علوم یا حرفه و فن كار در آزمایشگاه یا كارگاه به صورت عملكرد در شغل واقعی شبیه سازی شده است.

مثال دیگر: در بعضی مواقع برای آموزش از این آزمون استفاده می شود مثل آموزش رانندگی  یا آموزش خلبانی كه در محلی كه مثل اتومبیل یا هواپیما شبیه سازی شده است انجام می گیرد.

دراین روش برای ارزشیابی از تواناییها و مهارتهای یادگیرندگان در انجام كارهای مختلف ( فرایند یادگیری) و تولید بازده ها مطلوب ( فراورده های یادگیر) نیز می توان سود جست.

 4- آزمون نمونه ی كار 

در این آزمون از فراگیر خواسته می شود تا اعمالی انجام دهد كه معرف عملكرد واقعی مورد سنجش هستند . بدین لحاظ ، این

روش نزدیكترین روش سنجش به عملكرد واقعی یاد گیردند در محیط های طبیعی است. البته باید شرایط انجام كار كنترل شده باشد.

حتی روش كنفرانس دادن و روش تدریس در كلاس توسط دانش آموزان و دانشجویان هم نوعی نمونه كار است. تذكر : تحقیق یك نوع آزمون نمونه كار است.

منبع: http://www.zibaweb.com